کلینیک ترک اعتیاد تهران، پاسخگوی سوالات شما و آماده ارائه مشاوره و خدمات در زمینه ترک اعتیاد و بستری در کلینیک میباشد. جهت مشاوره تعیین وقت جهت مشاوره ، سم زدایی و بستری تماس بگیرید

شماره همراه مشاوره و تعیین وقت قبلی : 09356749330
مشاوره و نوبت دهی : 88889395-021
تلفن همراه : 09356749330
   
 

انواع سم زدایی سریع و فوق سریع جهت رهایی از مواد

سم زدایی سریع و سم زدایی فوق سریع که در بین عموم مردم به تصفیه یا عوض کردن خون از مواد مشهور است در واقع اولین مرحله درمان اعتیاد به مواد مخدر محسوب می شود. بسیاری از مردم سم زدایی را همان ترک اعتیاد تصور می کنند و ذهنیت آنها این گونه است که با سم زدایی مشکل شخص معتاد برای همیشه حل می شود! اینکه واقعیت سم زدایی سریع و فوق سریع چیست و چه انواعی دارد و چه جایگاهی در روند درمان در کلینیک ترک اعتیاد ایفا می کند مواردی هستند که در این مطلب به آنها خواهیم پرداخت.

به طور کلی روند درمان در مرکز ترک اعتیاد شامل دو مرحله کلی است:
  1. پاک شدن خون فرد از ماده اعتیادآور و رفع وابستگی بدنی یا فیزیکی به مواد مخدر به طوری که نئشگی و خمار پس از ترک مصرف ایجاد نشود.
  2. حفظ پاک ماندن بدن و رفع وابستگی روانی بیمار به ماده مخدر به طوری که بیمار به مصرف دوباره مواد وسوسه نشود و در صورت هوس پیدا کردن بتواند کاملا خود را کنترل کند و همیشه انگیزه بالایی برای حفظ وضعیت سلامتی و عدم وابستگی به مواد مخدر داشته باشد.
سم زدایی کار پیچیده و عجیبی نیست بلکه به کل فرایند و کارهایی که برای پاک کردن بدن بیمار از هر نوع ماده مخدر، سم زدایی گفته می شود که به دو دسته سم زدایی سریع (ROD) و سم زدایی فوق سریع (UROD) تقسیم بندی می شود. البته گاهی اوقات هم شاهد هستیم که بیماران و خانواده ها از روش سم زدایی در کمپ ترک اعتیاد به جای مراجعه به مرکز معتبر ترک اعتیاد در تهران استفاده می کنند. در این حالت بیماران در یک مرکز ترک اعتیاد به صورت موقتی بستری می شوند و روند درمان آنها در یک محیط کاملا ایزوله و بدون هیچ گونه موادی شروع می شود که در موارد شدید از داروهای کمکی نیز برای تسریع روند و تخفیف علائم ترک استفاده می گردد. این نوع شیوه سم زدایی، شیوه ای متفاوت از مواردی است که معرفی خواهیم کرد و نظر خاصی در مورد آن نداریم.

ترک اعتیاد با سم زدایی سریع و فوق سریع
بسته به تشخیص پزشک پس از معاینه و مشاوره می توان از روش های سم زدایی سریع و فوق سریع برای ترک اعتیاد استفاده کرد


روند سم زدایی چگونه است و چقدر طول می کشد؟

روند سم زدایی فارغ از نوع سم زدایی سریع یا فوق سریع بسته به برخی عوامل مدت زمان آن متفاوت است و حتی پس از ترک نیز مدت زمانی که طول می کشد علائم ترک از بین بروند هم متفاوت خواهند بود. عواملی که در این رویه اثر می گذارند و حتی روی نوع و دوز داروها هم تأثیرگذار هستند عبارتند از:
  • نوع ماده مخدری که فرد به آن اعتیاد داشته است
  • مدت زمانی که فرد معتاد بوده
  • شدت اعتیاد
  • روش سوء مصرف مواد مثل تزریق، خوردن، استنشاق و یا دود کردن
  • مقدار یا دوزی از ماده مخدر که فرد در هر بار مصرف کرده
  • سابقه خانوادگی
  • زمینه ژنتیکی
  • شرایط بالینی و بیماری های دیگری که همزمان وجود دارند
شدت علائم و مدت زمان لازم برای اثربخشی سم زدایی سریع و فوق سریع به فاکتورهای مختلفی بستگی دارد
روند سم زدایی نیز در جزئیات خود بسته به هر فرد می تواند متفاوت باشد. در اکثریت موارد سه مرحله باید پشت سر گذاشته شود:
  1. ارزیابی (Evaluation): در این مرحله ابتدا تیم پزشکی شرایط و مشکلات فیزیکی و روانی بیماران را ارزیابی کرده و به کمک آزمایشات خونی مقدار دارویی که در بدن آنها وجود دارد را مشخص می کنند تا نوع و دوز داروی مورد نیاز برای سم زدایی سریع مشخص شود. همچنین در این مرحله ارزیابی و مرور کاملی بر نوع داروی مورد مصرف و سوابق پزشکی و بیماری های فرد نیز انجام می گیرد.
  2. تثبیت سازی (Stabilization): مرحله بعدی، تثبیت وضعیت بیمار به کمک روش های درمان پزشکی و روانشناختی است تا از آسیب رسیدن فیزیکی و روانی به بیمار جلوگیری شود که برخی اوقات در این مرحله پزشکان برای کمتر کردن عوارض ترک اعتیاد سرپایی یا بستری از روش های دارویی کمک می گیرند.
  3. آماده سازی برای برنامه درمانی: آخرین مرحله یا روند سم زدایی سریع هم آماده سازی بیمار برای ورود به روند درمانی است که با آگاه سازی بیمار نسبت به روند درمان پس از سم زدایی و اتفاقاتی که خواهد افتاد همراه می باشد.
توجه داشته باشید که روند کلی فرایند سم زدایی فوق سریع و یا سریع که در بالا توضیح داده شد با مراحل انجام یا رویه کاری این فرایند متفاوت است و نباید اشتباه شود.

سم زدایی فوق سریع در کلینیک
سم زدایی سریع و فوق سریع تا مرحله بستری و ترک یک فرایند مشخصی دارد

 

انواع روش های سم زدایی یا Detoxification

در این قسمت به معرفی انواع روش های سم زدایی در کلینیک ترک اعتیاد در تهران می پردازیم که بسته به تشخیص پزشکان و شرایط عمومی بیمار انتخاب می شوند. در هر مورد به نحوه عملکرد و مکانیسم کلی آن نیز خواهیم پرداخت.
 

سم زدایی سریع به صورت بستری یا Rapid Opiate Detoxification یا ROD

در سم زدایی سریع، حداقل بیمار به مدت 4 روز در مرکز بستری یا بیمارستان بستری می گردد و به کمک داروهایی که توسط پزشک تجویز شده اند، مواد مخدر به تدریج از خون پاکسازی می شوند. استفاده از داروهای آنتاگونیست مثل نالوکسان و نالتروکسان در این شیوه بسیار رایج است که روند دفع مورفین را سریعتر خواهند کرد.در سم زدایی سریع یا ROD بیماران علائم مختلف با شدت ضعیف تا متوسط را تجربه خواهند کرد اما چون در مرکز ترک اعتیاد یا بیمارستان بستری بوده و تحت نظر می باشند، مشکلی پیش نخواهد آمد به همین دلیل نسبت به روش سم زدایی در خانه هم خطر به مراتب کمتری دارند و هم اثربخشی آن بسیار بیشتر است.

سم زدایی فوق سریع یک روزه به صورت بستری یا UROD (Ultra-Rapid Opiate Detoxification)

این شیوه همراه با استفاده از دوز بالای داروهای آنتاگونیست است تا دفع مواد مخدر سریعتر اتفاق بیفتد و با توجه به اینکه شدت علائم ترک بسیار شدید هستند، بیمار معمولا بیهوش می شود.

سم زدایی با کلونیدین (Clonidine) به صورت سرپایی

در این نوع سم زدایی سریع بیمار پس از قطع مصرف ماده مخدر و شدت علائم خماری و ترک به کمک داروهایی که توسط پزشک تجویز می کند کمتر می شود. اصلی ترین نوع داروهای مورد استفاده در این روش، کلونیدین است. داروی کلونیدین برای مواقعی که بیمار از ماده مخدر زیاد استفاده نمی کرده توسط پزشک متخصص و مجرب تجویز می گردد. این شیوه سم زدایی سریع از لحاظ درجه سختی و دردسر داشتن برای بیمار، در رتبه دوم است.

سم زدایی سرپایی با داروهای آگونیست مثل متادون (Methadone) و بوپرنورفین (Buprenorphine)

در این شیوه متادون یا بوپرنورفین به بیمار تزریق می گردد و سپس طی برنامه ای که دکتر مشخص کرده، مقدار تزریق آن به مرور کمتر می شود تا قطع گردد. به مرور که دوز دارو کمتر می شود علائم خماری هم خودشان را نشان می دهند اما جای نگرانی نیست و قطع می شوند.
توجه داشته باشید که مصرف این داروها فقط توسط افرادی که تجربه و مهارت کافی در دروه های آموزشی دیده باشند امکان پذیر است در غیر این صورت اگر افراد نابلد دست به کار شوند یا خودسرانه انجام گیرد، حتی خطر مرگ را برای بیمار به همراه خواهد داشت. در صورتی که در ابتدا زیر نظر پزشک شروع شود و ادامه پیدا کند یکی از روش های بسیار مورد تأیید و با ضریب موفقیت بالا در زمینه ترک اعتیاد تحت عنوان سم زدایی سریع می باشد.

سم زدایی فوق سریع
در سم زدایی سریع و فوق سریع برای تسکین علائم از داروهای مختلف استفاده می شود

 

مکانیسم سم زدایی مواد مخدر

در همه روش های سم زدایی سریع و فوق سریع که در بالا توضیح دادیم یک مکانیسم و رویه کلی رخ می دهد. با مصرف نکردن دارو توسط فردی که به اعتیاد دچار شده، مورفین یا ماده مخدر از بدن او در سطح سلولی خارج شده و وارد جریان خون می گردد. سپس با عبور خون از کبد به عنوان اندام اصلی سم زدایی بدن، مورفین و مواد مخدر به طور تجزیه می شوند تا نهایتا به فرم قابل دفع به شکل ادرار یا مدفوع خارج شوند. تنها نقطه تمایز روش های مختلف سم زدایی سریع و فوق سریع، نوع و دوز داروهایی که توسط پزشک تجویز می گردد که در ابتدای مطلب به عوامل تأثیرگذار اشاره کردیم.
  • سم زدایی با داروی کلونیدین علائم ترک، خفیف شده و قابل تحمل می گردند.
  • سم زدایی با داروهای آگونیست چون کمی از مواد مخدر خون با داروهای مصرف شده جایگزین می گردند علائم ترک اعتیاد شدید نیست و در طی زمان کوتاهی هم کاملا رفع می شوند.
  • سم زدایی سریع و فوق سریع به کمک داروهای آنتاگونیست، روند دفع مورفین را بسیار سریع می کند.

سم زدایی سریع و انواع روش های درمانی دارویی سم زدایی فوق سریع مکانیسم مشابهی دارند
سم زدایی سریع و انواع روش های درمانی دارویی سم زدایی فوق سریع مکانیسم مشابهی دارند

 

عوارض جانبی روش سم زدایی

روند سم زدایی مخصوصا به فرم سم زدایی سریع و فوق سریع حساس است به همین دلیل توصیه می شود که حتما در مراکز مجهز و پیشرفته همراه با کادر پزشکی مجرب و حرفه ای انجام شود و تجویز دارو نیز قطعی است.

حتما بخوانید : ترک اعتیاد در منزل

سم زدایی به کمک داروها روند ترک اعتیاد را امن و راحت می کنند و جلوی وقوع اتفاقات خطرناک و آسیب زننده را می گیرند. با این حال برخی عوارض  جانبی و علائم ترک هستند که نمی توان با تجویز دارو جلوی آنها را گرفت که برخی از رایج ترین آنها عبارتند از:
  • عصبانیت و اضطراب
  • بی خوابی یا اینسومنیا
  • حالت تهوع
  • درد و بی قراری بدن
  • تغییر سریع مود
  • خواب بی کیفیت
  • مشکل در تمرکز

سم زدایی سریع در دوران بارداری

زنان باردار به خاطر سلامتی بچه خود و جلوگیری از عوارض غیر قابل جبرانی که به خاطر مصرف الکل یا مواد مخدر پیش خواهد آمد بسیار به دنبال روش سم زدایی سریع یا فوق سریع هستند تا هر چه سریعتر سلامتی کودک خود را حفظ کنند اما واقعیت این است که سم زدایی سریع مخصوصا از نوع فوق سریع باعث ایجاد استرس شدید روی نوزاد مثل زایمان زودرس یا مشکلات شدید جنینی خواهد شد. به همین دلیل توصیه اول این است که حتما بعد از ترک کامل مواد مخدر برای بارداری اقدام کنید در غیر این صورت برای ترک به شیوه سم زدایی سریع حتما توسط یک پزشک کاملا متخصص و مرکز حرفه ای با تجهیزات کامل روند درمان و ترک را شروع کنید چرا که علائم ترک برای جنین می توانند بسیار آسیب زننده باشند.
معمولا پزشکان در طی ترک اعتیاد برای زنان باردار داروهای مناسب تجویز می کنند که روی جنین اثر منفی نگذارد و در عین حال باعث تسکین درد و علائم ترک در مادران باردار شود.

اثربخشی روش های درمانی سم زدایی سریع و فوق سریع
اثربخشی روش های درمانی سم زدایی سریع و فوق سریع به جلسات درمانی و اقدامات پس از آن بستگی دارد

جمع بندی مطالب
با توجه به مطالب گفته شده اگر فکر می کردید که روش سم زدایی اعم از سم زدایی سریع و فوق سریع همان تصفیه کردن خون است متوجه شدید که چنین تصوری کاملا غلط بوده و باید آن را فراموش کنید. نکته مهم بعدی که زیاد از ما سؤال می پرسند این است که در هر دو روش نرخ عود یا بازگشت (Relapse) بیماران به وضعیت قبل از ترک یا اعتیاد دوباره یکسان است و فرقی ندارد و مدت زمان پاک ماندن بیمار نیز ارتباطی به نوع شیوه سم زدایی نخواهد داشت چرا که سم زدایی سریع نسبت به فوق سریع زمان بیشتری طول می کشد و اثرات یکسانی دارد.
عامل اصلی تأثیرگذار بر روی موفقیت شیوه های درمانی سم زدایی سریع و فوق سریع به اقداماتی اعم از نوع داروی مورد استفاده برای شیوه درمانی نگهدارنده مثل نالتروکسان، درمان های روانشناختی، شناسایی و درمان بیماری های زمینه اعم از جسمی و روانی، آموزش و آگاه سازی خانواده و افزایش حمایت و پشتیبانی اجتماعی بستگی دارد و نباید از آنها غافل شد.
متأسفانه در اکثر موارد افراد تصمیم گیرنده بیمار یا اطرافیان و خانواده هستند در صورتی که روش های سم زدایی را باید پزشک تشخیص دهید. پزشک نیز فورا امکان تصمیم گیری نخواهد داشت و تنها پس از طی روندی که توضیح داده شد اعم از مشاوره و معاینه می تواند تصمیم بگیرد که کدام نوع سم زدایی سریع یا فوق سریع برای بیمار خطر کمتری داشته و در عین حال بیشترین اثربخشی را دارد.
چنانچه پزشک تشخیص دهد که با سم زدایی نمی توان به نتیجه ای رسید از شیوه درمانی طولانی مدت و نگهدارنده با داروهایی مثل متادون (mmt) یا بوپرنورفین (bmt) استفاده خواهد کرد. لذا فرایندی کاملا تخصصی و علمی است و اصلا نباید از طریق کارها و اقدامات خودسرانه مثل قطع مصرف یکباره مواد مخدر اقدام کرد چرا که خطرات بسیار زیادی حتی مرگ فرد را به همراه خواهد داشت.
به مشاوره نیاز دارید ؟ با ما تماس بگیرید